Kısırlık Tanısı
Tüm tıbbi yaklaşımlarda oldugu gibi tanı öncesi görüşme ve öykü olma kısırlık için çok önemli bir aşamadır. Adet düzeni , kötü alışkanlıklar, meslek, çalışma koşulları, cinsel ilişki sıklığı geçirilmis hastaliklar , geçirilmis ameliyatlar vb ögrenilmelidir.Bu görüsmeler sırasında çiftlerin tüm sorunlarını ve psikolojik durumlarını ifade etmeleri önemlidir.Görüşmeler sirasinda erkeğin de bulunmasının gerekliliğinin nedeni budur. Çünkü yapilan çalismalarda sadece psikolojik bozukluk ve depresyona bağlı kısırlık vakalari bildirilmektedir.
Değişik iki hastada çekilmiş ve rahim ve tüplerin durumu görülmektedir.
Tüp filminden hemen sonra kendiliğinden gebelik oluşmasi çok da nadir değildir. Histerosalpingografide tüplerde tikanma ve ciddi anormallikler varsa beklemeden endoskopiye geçilebilir. Uygun vakalarda yapışıklıkların ayrılmasi , tüplerin açilmasi, PCOS'da drilling, endometriosis odaklarinin yakılmasi işlemleri yine laparoskopi sırasında yapılabilir. Tüplerinde ciddi hastalık, tıkanıklık olanlarda in vitro fertilizasyon (tüp bebek) önerilebilir.
Diğer testlerle laporoskopi bulguları birleştirilince çiftlerin çoğunda gebe kalmalarını önleyen tedavi edilebilir bir neden bulunur.Gerektiğinde kadın hastalıklari uzmanı ve ürolog vakayi ortaklaşa konsülte ederek bir tedavi plani hazırlanmalıdır.Ancak geride hiçbir hastalığın bulunmadığı çiftler kalacaktır. Sebebi bilinmiyen infertilite dedigimiz bu grup vakalarin % 12'sini teskil etmekte olup bunlara öncelikle inseminasyon (aşılama) denenebilir. Inseminasyon yapılacak hastalarda ; günümüz koşullarında tetkikleri tamamlandiktan sonra 3 adet dönemi ilaçlarla (CC+HCG+IUI) yumurtlama sağlanarak doğal yollarla gebelik oluşması beklenmekte sonraki 3 ay ise yumurtlamanın uyarılmasını takiben (super ovulasyon+IUI) aşılama denenmektedir.Yine gebelik elde edilmezse hastaya yardımla üreme tekniklerini önerilmelidir. |
Kadında Kısırlık Nedenleri
Anovulasyon (Yumurtlamanın olmaması)
Kadın infertilitesinin en yaygın nedeni ovulasyon (yumurtlama) olmamasıdır. Ovulasyonun olup olmadığını gösteren en önemli işaret adet düzenidir.Bir çok faktör kadınlarda yumurtlama bozukluğuna neden olabilir. Çeşitli organlara bağlı gelişebilen hormonal düzensizlikler, PCOS, aşırı egzersiz.düzensiz diyet, stress, sigara, alkol yumurtlamayı etkileyebilir. Hiç bir neden olmaksızın gelişen over yetmezlikleri, iltihabi hastalıkları ve erken menapoz daha az görülen yumurtlamanın olmadığı durumlardır.
Tubal -peritoneal Faktörler
Geçirilmiş iltihabi hastalıklar ve operasyonlar, karın içine kanama veya endometriozis nedeniyle yumurtalıklar ve tüpler, içinden sperm veya döllenmiş yumurtanın geçemeyeceği şekilde zedelenmiş olabilir. Bazan tüpler ve yumurtalıklar normal gibi görülse de tüp içinde oluşan hasar nedeniyle gebelik olmayabilir veya dış gebelik oluşabilir.
Hormonal bozukluk
Hormonal bozukluğun her şekli yumurtlama bozukluğuna ve dolayısıyla kısırlığa neden olabilir. Hormonal bozukluk anovulasyona ( yumurtlamanın olmaması) yol açması nedeniyle doğurganlığı azaltmakla birlikte rahmin iç mukozasını ve döllenmiş yumurta hücresinin rahim içerisine ekilmesini de etkiler. PCOS (Poli kistik over sendromu), tiroid hastalıkları, böbrek üstü bezi hastalıkları, hipofiz bezi hastalıklarında oluşan hormonal bozukluklar da doğurganlığı azaltabilir.
Endometriozis
Rahim içi mukozası olan endometriumun rahim dışında yerleşmesi ve fonksiyon göstermesi olan endometriosis -çukulata kisti hastalığı- daha çok yumurtalıklarda yerleşir. Doğurganlığı kuvvetle etkiler. Endometriozisin yumurtlama, döllenme ve döllenmiş yumurtanın ekilme aşamasında olumsuz etkileri olabilmektedir.
Abortus
Daha önceki düşükler veya isteğe bağlı kürtajlar rahim ağzında veya içinde hasarlara ve yapışıklıklara neden olabilir. Böylece döllenmiş yumurtanın rahim içine ekilmesi (implantasyon) bozulabilir. Bu olaylar gebelik olamaması veya erken embrio ölümüne veya erken doğuma neden olabilir.Tekrarlayıcı düşükler ve küretajlar rahim içinde ciddi yapışıklıklar oluşturabilir. Bu yapışıklıklar sonucu adet kanamasının hiç olmaması veya azalması (Asherman Sendromu) mümkündür. Böyle bir durumda hiç gebelik olamayacağı gibi (rahim içinde gebeliğin tutunması ve beslenmesi için gerekli olan alanın azalması sonucu) tekrarlayan düşükler de görülebilir.
Yumurta veya sperme karşı antikor varlığı
Nadir durumlarda vücudun bağışıklık sistemi kendi yumurtasını veya erkeğin spermini yabancı bir doku olarak tanır ve bağışıklık sistemi buna karşı antikor adı verilen öldürücü veya durdurucu maddeler üretir. Rahim ağzındaki salgıda erkeğin spermine karşı antikorların var olması sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Sonuç olarak antikorlara bağlı olarak sperm rahim ağzından içeriye giremez ve döllenme gerçekleşemez.
Rahim anormallikleri
Rahimdeki doğumsal yapı ve şekil bozuklukları infertiliteye yol açabilir. Bu yapısal bozukluklarda rahim içi örtücü epitelinin (endometrium) kanlanmasında azalma ve gebelikle birlikte rahmin yeterince büyüyemesi neden olabilmektedir.Ancak genellikle diğer nedenlerin olmadığı gösterildikten sonra doğumsal şekil bozuklukları kısırlık nedeni olarak ele alınmalıdırlar. |
